Stablecoins krijgen tegelijk regels in de VS, de EU en het VK

Een stablecoin is een digitale token die altijd precies één dollar, één euro of één pond waard moet zijn. Het grootste deel van hun korte geschiedenis leefden stablecoins op een vreemde plek: er werden honderden miljarden dollars mee verplaatst, maar zonder duidelijke regels over wie ze mag uitgeven, wat erachter moet staan, of wat er gebeurt als alle houders tegelijk hun geld terug willen.

Dat veranderde deze herfst opvallend snel. Binnen een paar weken zetten toezichthouders in de Verenigde Staten, de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk allemaal concrete stappen. Ze maakten elk andere keuzes, en banken stappen vanuit verschillende richtingen tegelijk in.

Dit is een Foreshock-verhaal omdat de meeste mensen er nog niets van zullen merken. Echte dagelijkse betalingen met stablecoins zijn nog maar een klein deel van het totaal. Maar als de regels, de vergunningen en de grote banken in hetzelfde seizoen komen, wordt de vorm van het volgende decennium van betalingen bepaald.

De Verenigde Staten: een vergunning met een harde deadline

De VS hebben nu een federale stablecoinwet, de GENIUS Act. Dit jaar begonnen de toezichthouders de details in te vullen.

Op 21 oktober publiceerde het Office of the Comptroller of the Currency (OCC), dat toezicht houdt op nationale banken, de eerste definitieve regel onder de wet. Die gaat in op 18 januari 2027, dezelfde dag als de wet zelf. Volgens advocatenkantoor WilmerHale is de definitieve regel merkbaar milder dan het concept van maart:

• het minimale deel van de reserves dat dagelijks beschikbaar moet zijn, ging van 10% naar 5%;
• verschillende andere liquiditeits- en looptijdgrenzen zijn geschrapt;
• uitgevers moeten houders nog steeds binnen twee werkdagen uitbetalen, maar in plaats van een automatische verlenging van zeven dagen in een crisis moeten ze het OCC inlichten als op één dag meer dan 10% van hun tokens wordt ingewisseld;
• stresstests en reservebuffers zijn toegevoegd.

Eén detail zorgt voor echte urgentie: bestaande uitgevers krijgen geen overgangsrecht. Elke uitgever moet een aanvraag indienen onder het nieuwe regime. Uitstel van maximaal een jaar geldt alleen voor aanvragen die op 18 januari 2027 al lopen, en eind oktober was het aanvraagformulier zelf nog niet gepubliceerd. De Amerikaanse centrale bank, de Federal Reserve, stelde in september haar eigen regels voor; reageren kan tot 30 november 2026.

De Europese Unie: munten zonder vergunning uit de schappen

Europa koos een andere route. De Europese cryptowet, MiCA, verplicht stablecoinuitgevers al tot een vergunning. De nieuwe stap gaat over waar die munten verhandeld mogen worden.

Op 8 oktober publiceerde de Europese effectentoezichthouder ESMA een advies waarin cryptoplatforms met een MiCA-vergunning worden opgeroepen te stoppen met diensten in stablecoins waarvan de uitgever geen vergunning in de EU heeft. Platforms hebben ongeveer drie maanden, tot rond 8 januari 2027, om dit af te bouwen, met in de tussentijd alleen beperkte diensten zoals omwisselen en opnemen. Vakmedia noemen USDT, de grootste stablecoin ter wereld, als belangrijkste getroffen token, terwijl USDC en EURC van Circle wel een vergunning hebben.

In plaats van iets direct te verbieden, gebruikt de EU toegang tot haar markt als hefboom. Dat bevoordeelt uitgevers die het vergunningswerk hebben gedaan, en het opent een periode waarin Europese platforms hun liquiditeit moeten omzetten. Een risico is dat sommige gebruikers simpelweg naar buitenlandse beurzen vertrekken.

Europese banken bouwen hun eigen euromunt

Het opvallendste Europese signaal is Qivalis, een bedrijf in Amsterdam dat in september 2025 door een groep banken is opgericht om een euro-stablecoin uit te geven. In mei 2026 groeide het van 12 naar 37 aangesloten banken in 15 landen, waaronder ABN AMRO, Rabobank, Nordea, Intesa Sanpaolo, BPCE, Erste Group, Bank Pekao en Raiffeisen Bank International.

Rond 14 oktober kreeg Qivalis een vergunning als elektronischgeldinstelling van De Nederlandsche Bank. Het moet nog aan de overige MiCA-eisen voldoen en een whitepaper publiceren voordat het tokens uitgeeft, wat het nu "in de komende maanden" verwacht.

Twee cijfers verklaren waarom Europese banken dit belangrijk vinden. Volgens Qivalis zijn tokens in euro's maar ongeveer 0,2% van alle stablecoins wereldwijd; bijna alles is in dollars. En het totale stablecoinaanbod is ongeveer 288 miljard dollar, volgens datasite rwa.xyz eind oktober. Als digitaal geld een gangbare manier wordt om betalingen af te wikkelen, willen Europese banken niet dat dat bijna volledig in dollars gebeurt.

De uitdaging is distributie. Qivalis verkoopt via banken, beurzen en betaalbedrijven en niet rechtstreeks aan het publiek, dus elke aangesloten bank moet het nog in haar eigen apps en systemen inbouwen voordat gewone klanten het zien.

Het Verenigd Koninkrijk: stablecoins voor dagelijkse betalingen, met dunne marges

In juni publiceerde de Bank of England haar definitieve aanpak voor "systeemrelevante" stablecoins in ponden, dus munten die groot genoeg zijn om voor het financiële systeem te tellen. Het eerdere voorstel beperkte wat één persoon mocht bezitten tot 20.000 pond. De definitieve versie schrapt persoonlijke limieten en begrenst in plaats daarvan de totale uitgifte, aanvankelijk op 40 miljard pond per stablecoin.

Dat maakt stablecoins in ponden veel praktischer voor dagelijkse betalingen. Maar de dekkingsregels houden de marges dun. In de normale situatie mag 70% van de reserves in kortlopende staatsobligaties zitten, maar 30% moet als renteloze deposito bij de Bank of England worden aangehouden. Dat bevoordeelt uitgevers met andere inkomsten, zoals banken en grote fintechs. De Financial Conduct Authority publiceerde eind juni haar eigen definitieve cryptoregels, waaronder de eis om houders vóór het einde van de volgende werkdag tegen de nominale waarde uit te betalen.

De andere route van banken: depositotokens

Niet elke bank wil een stablecoin. Sommige maken liever van gewone deposito's tokens.

Op 19 oktober bracht Kinexys, de blockchainafdeling van JPMorgan, haar dollardepositotoken JPMD naar het hoofdnetwerk van Ethereum voor institutionele klanten, na de start op Base in november 2025. Volgens JPMorgan heeft Kinexys in totaal meer dan 4.000 miljard dollar verwerkt, ongeveer 7 miljard per dag. In de VS kondigden vijf regionale banken in februari een gezamenlijk netwerk voor getokeniseerde deposito's aan met een bedrijf genaamd Cari, met als doel beschikbaarheid voor klanten in het vierde kwartaal van 2026.

Intussen zette de Europese Centrale Bank op 21 september Pontes aan. Het verbindt handelsplatforms op basis van blockchain met het bestaande betaalsysteem van de ECB, zodat banken getokeniseerde transacties in centralebankgeld kunnen afwikkelen. Een digitale euro voor consumenten is daarentegen nog in onderhandeling tussen de EU-instellingen, met een proef gepland voor 2027 en mogelijke uitgifte rond 2029.

Er zijn nu dus drie soorten digitaal geld voor grote transacties: private stablecoins, depositotokens van banken en afwikkeling in centralebankgeld. Elk werkt op zichzelf. Wat nog ontbreekt is de brug ertussen: een manier om waarde soepel van de token van de ene bank naar die van een andere te verplaatsen, of van een depositotoken naar een stablecoin.

Hoeveel wordt dit echt gebruikt?

Minder dan de krantenkoppen doen denken. McKinsey en Artemis schatten dat stablecoins in 2025 meer dan 35.000 miljard dollar over blockchains verplaatsten, maar dat daarvan slechts ongeveer 380–390 miljard, zo'n 1%, echte betalingen waren. Het grootste deel daarvan waren betalingen tussen bedrijven, gevolgd door salarissen en geld dat arbeidsmigranten naar huis sturen. De rest is handel en interne overboekingen.

Er zijn snelgroeiende hoeken. Visa meldde in september dat zijn stablecoinafwikkeling op meer dan 20 miljard dollar per jaar lag, ruim vijftien keer zoveel als een jaar eerder. Er stroomt nieuw geld naar betaalbedrijven die achter de schermen stablecoins gebruiken, zoals PhotonPay, dat eind oktober 40 miljoen dollar ophaalde, en Noah, met in totaal 38 miljoen dollar aan financiering.

Een opmerking over Hongarije

Hongarije had een ongewoon jaar. Een nationale regel die sinds juli 2025 een extra validatiestap vereiste, bracht Revolut, eToro en anderen ertoe hun cryptodiensten voor Hongaarse klanten te beperken. In juli 2026 verleende de centrale bank, de MNB, haar eerste MiCA-vergunning aan een bedrijf met hoofdkantoor in Hongarije, CoinCash, en stemde het parlement voor het schrappen van de extra eis. Hongarije keert terug naar het standaard Europese regime. Er staat geen Hongaarse bank tussen de leden van Qivalis.

Wat kan er misgaan?

• Betalingen kunnen een bijzaak blijven. Bij ongeveer 1% van de stromen kan echt gebruik langzaam groeien, met of zonder regels.
• Het aanbod gaat niet alleen omhoog. Het totale stablecoinaanbod daalde met ongeveer 2% in de 30 dagen tot eind oktober.
• Een eurovergunning garandeert geen vraag tegenover de diepe liquiditeit van dollarmunten.
• De Europese druk via markttoegang kan gebruikers naar het buitenland drijven in plaats van naar munten met een vergunning.
• Amerikaanse tijdlijnen kunnen uitlopen. Verschillende onderdelen, waaronder de definitieve regel van de Fed en regels voor buitenlandse uitgevers, liggen nog open.

Waar je op moet letten

• 30 november 2026: de reactieperiode op de stablecoinvoorstellen van de Federal Reserve sluit.
• Rond 8 januari 2027: einde van de afbouwperiode van drie maanden van ESMA voor stablecoins zonder vergunning op EU-platforms.
• 18 januari 2027: de Amerikaanse stablecoinwet en de OCC-regel gaan in, zonder overgangsrecht.
• De whitepaper en eerste uitgifte van Qivalis, en welke banken het als eerste in hun apps inbouwen.
• De eerste brug tussen depositotokens en stablecoins van verschillende banken, het ontbrekende stuk in het nieuwe systeem.

De regels voor digitaal geld waren vroeger iets voor cryptoliefhebbers. Deze herfst werden ze een zaak voor centrale banken en de grootste banken van Europa en Amerika, en dat is meestal het moment waarop een technologie geen experiment meer is.